Kiedy garnek przestaje być garnkiem? Kiedy Marcel Duchamp deklaruje, że jest sztuką. Od słynnej Fontanny po brodatą i wąsatą Monę Lisę, to niezbędne wprowadzenie do artysty bada jego ready-mades i inne śmiałe praktyki, a także jego decydującą pozycję w sztuce XX wieku.

Człowiek ready-mades

Duchamp, przed i po w sztuce XX wieku

Kiedy garnek przestaje być garnkiem? Kiedy Marcel Duchamp (1887-1968) postanowił uznać go za sztukę. Wrzawa wywołana przez fontannę francuskiego artysty (1917), porcelanowy dzbanek wystawiony w galerii, ustanowiła precedensy w kręgach artystycznych, które są nadal aktualne.
Duchamp poświęcił swoje artystyczne życie kwestionowaniu koncepcji sztuki, a tym samym otworzył nasze umysły na niewyobrażalne dotąd możliwości. Po stycznej wyprawie w kubizm na początku swojej kariery, artysta zyskał sławę dzięki Nude Descending a Staircase (1912), rewolucyjnemu połączeniu abstrakcji, kubizmu i futuryzmu z aktem, obecnym w tytule i kontrowersyjnym ze względu na jego mechaniczny charakter. Z tego samego okresu pochodzą pierwsze prace Duchampa, które stały się emblematycznymi ready-mades, przedmiotami, które wydawały się być znalezione przypadkiem i przedstawione przez twórcę jako sztuka. Należą do nich Koło rowerowe (1913), Uchwyt na butelkę (1914) i łopata do śniegu zatytułowana Anticipation of a Broken Arm (1915).
Duchamp nie poprzestał jednak na tym i wzbudził zdumienie wśród kochających tradycję widzów dziełami takimi jak L.H.O.O.Q.(1919), w którym przedstawił tanią kopię Mona Lisy Da Vinci z domalowaną brodą i wąsami, a którego tytuł, gdyby tego było mało, zawierał grę słów, która po francusku brzmiała jak "Elle a chaud au cul" (dosłownie "Ma gorący tyłek", co można przetłumaczyć jako "Jest podekscytowana seksualnie").
Ta książka destyluje całą śmiałość i skandal, które towarzyszyły sztuce Marcela Duchampena, w zbiór jego najważniejszych dzieł i przedstawia nie tylko pionierskiego twórcę, ale także kluczowy okres w sztuce zachodniej. To tutaj, między atakami na starych mistrzów a połamaną poezją znalezionych przedmiotów, świat sztuki po raz pierwszy ewoluował od doświadczeń "siatkówkowych" do bardziej konceptualnej praktyki.

O autorze

Janis Mink studiowała historię sztuki w Smith College i uzyskała doktorat w Hamburgu pod kierunkiem Martina Warnke. Obecnie jest pisarką i kuratorką wystaw.

Wydawca: Taschen